PTR (rDNS) Kaydı Nedir, Nasıl Ayarlanır?

PTR kaydı (ters DNS veya rDNS), bir IP adresinin hangi alan adına ait olduğunu belirten DNS kaydıdır. Standart A kaydı mail.example.com → 203.0.113.10 eşlemesini yaparken, PTR kaydı bunun tam tersini yapar: 203.0.113.10 → mail.example.com. Özellikle e-posta sunucularında kritik öneme sahiptir; alıcı posta sunucuları gönderen IP adresinin PTR kaydını sorgular ve bu adın tekrar aynı IP adresine çözülüp çözülmediğini (ileri-ters DNS eşleşmesini) kontrol eder.

PTR kaydı nasıl çalışır?

DNS sisteminde ters sorgular IPv4 için in-addr.arpa, IPv6 için ip6.arpa alanı altında çalışır. Bir IPv4 adresinin sayı grupları (oktetleri) ters sırayla yazılır ve sonuna .in-addr.arpa eklenir. Örneğin 203.0.113.10 adresi için sorgulanan ters DNS kaydı şöyledir:

10.113.0.203.in-addr.arpa.  PTR  mail.example.com.

Bu ters yapı sayesinde IP blokları, o blokları yöneten veri merkezlerine ve servis sağlayıcılara devredilir. Dolayısıyla bir IP adresinin PTR kaydı, alan adınızın bulunduğu DNS panelinden (örneğin Cloudflare veya alan adı kayıt firmanızdan) değil, IP adresini tahsis eden sunucu sağlayıcısının panelinden yönetilir.

PTR kaydı ne işe yarar?

• E-posta teslim edilebilirliği: Gmail, Outlook ve kurumsal e-posta ağ geçitleri, gelen bağlantılarda gönderen IP adresinin PTR kaydını denetler. PTR kaydı olmayan ya da genel bir varsayılan sunucu adına işaret eden IP adreslerinden çıkan e-postalar çoğunlukla spam klasörüne düşer veya doğrudan reddedilir.
• İleri-ters DNS (FCrDNS) doğrulaması: Alıcı sunucu önce IP adresinin PTR kaydına bakar (203.0.113.10 → mail.example.com), ardından mail.example.com için A kaydı sorgusu yapar. İki sorgu da aynı IP adresine çıkıyorsa sunucunun kimliği doğrulanmış olur.
• Ağ tanılaması ve sunucu günlükleri: traceroute, güvenlik duvarı kayıtları ve sistem günlüklerinde ham IP adresleri yerine okunabilir sunucu adlarının görünmesini sağlar.

PTR kaydını ayarlamadan önce yapılacaklar

PTR kaydını tanımlamadan önce alan adı tarafındaki karşılığını hazırlamanız gerekir:

1. Ana makine adını (hostname) belirleyin: Örneğin e-posta sunucunuz için mail.example.com veya genel sunucu kimliği için srv1.example.com.
2. A kaydını oluşturun: Alan adınızın DNS yönetim panelinde bu ad için sunucunuzun IP adresini gösteren bir A kaydı ekleyin. PTR kaydının işaret edeceği ad bir CNAME (takma ad) olmamalı, doğrudan A kaydıyla IP adresine çözülmelidir.
3. Sunucu hostname ayarını eşleştirin: İşletim sisteminizin ve varsa posta sunucusu yazılımınızın (Postfix, Exim, Plesk, cPanel vb.) kendisini dış dünyaya tanıttığı ana makine adını da aynı adresle (mail.example.com) eşleştirin.

TREAS'ta PTR kaydı nasıl ayarlanır?

Performans VDS, Ekstrem VDS, fiziksel sunucu ve IP kiralama hizmetlerinizdeki IP adreslerinin PTR kayıtlarını müşteri panelinden doğrudan kendiniz yönetebilirsiniz:

1. Müşteri panelinde ilgili hizmetinizin yönetim sayfasındaki ağ ayarları bölümünü açın.
2. PTR tanımlamak istediğiniz IP adresini seçip, daha önce A kaydını oluşturduğunuz tam ana makine adını (mail.example.com gibi) kaydedin.

Hizmetinize tanımlı ek IP adresleri ve /29 ile /24 arasında kiraladığınız IPv4 bloklarındaki tüm adresler için de aynı şekilde panel üzerinden anında PTR tanımlaması yapabilirsiniz. Yardıma ihtiyaç duyarsanız müşteri panelinden destek bileti açabilirsiniz.

PTR kaydı nasıl sorgulanır ve doğrulanır?

Linux ve macOS terminalinde dig aracının -x parametresiyle IP adresinin ters DNS kaydını doğrudan sorgulayabilirsiniz:

dig -x 203.0.113.10 +short

Komut çıktısında tanımladığınız ana makine adı (mail.example.com.) görünmelidir. Ardından ileri yönlü A kaydının da aynı IP adresine döndüğünü doğrulayın:

dig mail.example.com A +short

Windows kullanıyorsanız Komut İstemi veya PowerShell üzerinde nslookup komutunu kullanabilirsiniz:

nslookup 203.0.113.10

İki sorgu birbiriyle örtüşüyorsa ileri-ters DNS eşleşmesi tamamlanmıştır.

Sık karşılaşılan hatalar

• PTR kaydını alan adı DNS panelinde aramak: Cloudflare veya alan adı firmanızda PTR ekleme seçeneği bulunsa bile, IP bloğu onlara ait olmadığı için yazdığınız kayıt internette geçerli olmaz. İşlemi sunucu sağlayıcınızın panelinden yapmalısınız.
• A kaydı olmadan yalnız PTR tanımlamak: PTR kaydı mail.example.com gösterirken mail.example.com için A kaydı oluşturulmamışsa e-posta sunucularının ileri-ters doğrulaması başarısız olur.
• Birden fazla çıkış IP'si olan sunucularda eksik kayıt: Sunucunuzda birden fazla IP adresi varsa, e-posta gönderiminde kullanılan çıkış IP adresinin hangisi olduğundan emin olun ve o adresin PTR kaydını da tanımlayın.